Mısır’da gerçekleştirilen tarihi bir arkeolojik keşif, bilim dünyasını heyecanlandırdı. İspanyol ve Mısırlı arkeologlardan oluşan ortak bir ekip, Yukarı Mısır’ın el-Bahnasā bölgesinde Roma dönemine ait bir mezar kompleksi ortaya çıkardı. Bu mezar, antik edebiyatın kaynağı olan bir gizemi de beraberinde getirdi. Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanı Şerif Fethi’nin açıklamasına göre, Kahire’nin 190 kilometre güneyinde bulunan ’65 numaralı mezar’, yağmalanmış olmasına rağmen birçok değerli buluntuya ev sahipliği yapıyor. Özellikle dikkat çeken buluntular arasında süslemeli mumyalar ve altın levhalar bulunuyor. Ancak en büyük sürpriz, mumyalardan birinin içinde keşfedilen tarihi bir metin oldu.
Mısır’daki kazı çalışmalarını yürüten Kahire Üniversitesi’nden Dr. Hasan Amer, mumyalardan birinin iç organları arasında, Homeros’un ünlü “İlyada” destanının ikinci kitabına ait nadir bir papirüsün bulunduğunu açıkladı. Bu papirüs, Yunan askerlerinin Truva’ya seyahatlerini anlatan ‘Gemiler Kataloğu’ bölümüne aittir.
Mısır Eski Eserler Bakanlığı’nda kıdemli arkeolog Dr. Magdi Şakir, el-Bahnasā’nın tarih boyunca farklı medeniyetlerin kesişim noktası olduğunu ifade etti. Şakir, mumyanın içinde bulunan “İlyada” metninin, sahibinin yüksek bir kültürel ve sosyal statüye sahip olduğunu gösterdiğini vurguladı. Bu durum, kişinin öteki dünyada onurlu bir şekilde yer almak için sembolik bir metinle birlikte gittiğini düşündürüyor.
Mansura Üniversitesi’nde Yunan ve Roma tarihi profesörü olan Dr. Rıza Reslan, “İlyada”nın sadece bir şiir olmadığını, aynı zamanda antik Yunan’ın cesaret ve onur anlayışını anlamak için önemli bir kaynak olduğunu belirtti. Destanın, Truva Savaşı’nın son dönemine ait sadece 51 günü kapsadığını ve ana karakter Aşil’in öfkesi etrafında döndüğünü hatırlattı.
Bu keşif, el-Bahnasā’nın Mısır mirası ile Helenistik ve Roma etkilerinin birleştiği önemli bir nokta olduğunu ortaya koyuyor. “İlyada” ve onun devamı niteliğindeki “Odysseia”, Akdeniz medeniyetleri arasında köprü işlevi görmeye devam ediyor.
The Independent gazetesine göre, bu buluntu, Yunan edebi bir metnin mumyalama sürecine dahil edilmiş şekilde bulunan ilk örnek olma özelliği taşıyor. Bu durum, klasik metinlerin Mısır defin ritüellerinde nasıl kullanıldığına dair yeni kültürel ve dini yorumlamaların önünü açıyor.
